Η υπερδραστήρια κύστη (ΥΚ) χαρακτηρίζεται από επιτακτικότητα στην ούρηση με αυξημένη συχνότητα ( επεισόδια ούρησης >8/ημ.) και νυκτουρία (>1 φορά ούρηση την νύκτα) που μπορεί να συνοδεύεται και με ακράτεια ούρων από επιτακτικότητα . Έτσι διακρίνεται και σε υγρή ή στεγνή μορφή ανάλογα με το εάν συνοδεύεται η όχι από ακράτεια ούρων . Ο διαγνωστικός έλεγχος στις περιπτώσεις υποψίας υπερδραστήρια κύστης περιλαμβάνεται στην ακράτεια ούρων μικτού τύπου.
Συντηρητικά μέτρα
Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν ότι η βελτίωση αλλών συνυπάρχουσων νόσων βελτιώνει τα συμπτώματα της ΥΚ συστήνεται η επαναξιολόγηση των φαρμακευτικών αγωγών που λαμβάνει η ασθενής και μπορούν να προκαλέσουν ή να επειδεινώσουν την ΥΚ. Οι πάνες ακράτειας ούρων ελέγχουν την απώλεια ούρων όπως και ο αυτοκαθετηριασμός ή ο μόνιμος καθετήρας όταν απαιτείται σε ειδικές περιπτώσεις.
Σε πολλές μελέτες η μείωση της ημερήσιας πρόσληψης καφείνης μειώνει τα συμπτώματα αλλά η ετερογένεια των μελετών δεν τις καθιστούν ισχυρή απόδειξη για ένα τέτοιο περιορισμό.
Σε μελέτη υψηλής αξιοπιστίας (τυχαιοποιημένη) η μείωση της ημερήσιας πρόσληψης υγρών κατά 25% βελτιώνει τα συμπτώματα των ασθενών με ΥΚ όχι όμως και την τυχόν συνυπάρχουσα ακράτεια ούρων από επιτακτικότητα
Γενικά μπορούμε να πούμε ότι η μείωση της ημερήσιας πρόσληψης υγρών <2Kg/ημ. βοηθά στην ακράτεια ούρων από επιτακτικότητα και όταν συνυπάρχει νυκτουρία η τελευταία λήψη τους να είναι έως αργά το απόγευμα. Μείωση υγρών με οξύτητα (σόδα) που διεγείρουν την κύστη, καφεΐνης (<1-2 φλυτζάνια καφέ /200mg/ημ.) που είναι διουρητική και προκαλεί αστάθεια του εξωστήρος μυός και σύνδρομο υπερδραστήριας κύστης
Η απώλεια βάρους περισσότερο βοηθά στις γυναίκες με ακράτεια ούρων από προσπάθεια παρά στην ΥΚ και στην ακράτεια από επιτακτικότητα οπότε μάλλον τα αποτελέσματα είναι περιορισμένα.
Η διακοπή του καπνίσματος έχει αβέβαιο αποτέλεσμα.
Εκπαίδευση της κύστης να αδειάζει στην αρχή κάθε 15-30 λεπτά μέχρι να φθάσει τις 2-3 ώρες βοηθά στην συχνουρία και της ακράτεια από επιτακτικότητα. Η χρονομετρημένη ούρηση βοηθά στον να μένει η κύστη άδεια κατά το μεγαλύτερο διάστημα της ημέρας , ελαττώνει την διαρροή ούρων σε προσπάθεια καθώς πολλές γυναίκες έχουν ακράτεια όταν η ποσότητα ούρων στην κύστη υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όγκο
Ενώ η θεραπευτική άσκηση του πυελικού τοιχώματος σε μερικές μελέτες ελατώνει σημαντικά τα συμπτώματα της ΥΚ (συχνότητα, ακράτεια επιτακτικότητας) ενώ σε άλλες δεν φαίνεται να λειτουργεί θερπευτικά. Αιτία της αντίφασης είναι η ετερογένεια των μελετών στα πρωτόκολλα άσκησης που χρησιμοποιούνται.
Η διέγερση του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου έχει επίδραση και στις προσαγωγές και στις απαγωγές νευρικές ίνες. Το απαγωγό ερέθισμα προκαλεί κάμψη του μεγάλου δάκτυλου του ποδιού ενώ το προσαγωγό ερέθισμα ένα αίσθημα γαργαλητού στην πατούσα. Η θεωρεία της διέγερσης βασίζεται στην νευροτροποποίηση ως αποτέλεσμα της διασταυρούμενης επικοινωνίας μεταξύ συμπαθητικών και παρασυμπαθητικών νευρικών απολήξεων που οδηγούν σε αλλαγή των νευρικών σημάτων που σχετίζονται με το αντανακλαστικό της ούρησης. Μια βελόνα 34G εισάγεται 3 δάκτυλα πάνω από το έσω σφυρό, ανάμεσα στην οπίσθια επιφάνεια της κνήμης και τον υποκνημίδιο μυ. Σκοπός είναι η άκρη της βελόνας να βρεθεί κοντά στο οπίσθιο κνημιαίο νεύρο χωρίς όμως να το αγγίζει, Σε γενικές γραμμές επιτυχία (οριζόμενη ως καλύτερη ποιότητα ζωής και επιθυμία συνέχισης της αγωγής) φάνηκε στο 56% με 63% των ασθενών. Αντικειμενική επιτυχία (οριζόμενη ως >50% μείωση των επεισοδίων επιτακτικότητας και επιτακτικής ακράτειας και 25% μείωση της ημερήσιας και νυχτερινής συχνότητας ουρήσεων) φάνηκε στο 33% με 71% των ασθενών συνολικά. Ωστόσο λόγω των συχνών υποτροπών θα πρέπει να αποσαφηνιστούν καλύτερα τα πρωτόκολλα συνεδριών για την αποφυγή τους
Ο ενέσεις βοτουλίνης (botulinum toxin A) στο τοίχωμα της ουροδόχου κύστης είναι ποιο αποτελεσματικές από τα αντιμουσκαρινικά φάρμακα (27vs13%) με καλύτερη δυνατότητα συγκράτησης της ούρησης (5 vs 0%).
Συνολικά μπορούμε να πούμε ότι θεραπεία εκλογής είναι πρωτίστως η συντηρητική θεραπεία ξεκινώντας με την εκπαίδευση της ουροδόχου κύστης και την τροποποίηση της καθημερινότητας (καφές, βάρος, υγρά) . Ακολουθεί η φαρμακευτική αγωγή με αντιχολινεργικά ή mirabegron . Σε αποτυχία τους χρήσιμη μπορεί να είναι η διέγερση του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου ή του ιερού νεύρου με εμφυτεύματα και αργότερα η χρήση βοτουλίνης Α ενημερώνοντας ότι απαιτούνται επαναλήψεις με αυξημένων κίνδυνο ουρολοιμώξεων και ίσως καθετηριασμού της κύστης